Jak sportowcy podkręcają piłki?
Sportowcy uprawiający gry piłkarskie wiedzą wszystko o ruchu wirowym pił-ki. Wykorzystują tę wiedzę nie tylko do zmiany kierunku lotu piłki, kiedy uderza ona o ziemię, ale także do wprawienia jej w ruch po krzywej. Piłkę wprowadza się w ruch wirowy w takich dyscyplinach, jak: baseball, piłka nożna, golf; wyjątkiem jest krykiet, gdzie gracz szybko rzuca piłkę. Dlaczego wirujące piłki lecą po łuku? - na to pytanie udzielił odpowiedzi 100 lat temu brytyjski fizyk, Lord Rayleigh, który nazwał to zjawisko Efektem Magnusa, na cześć niemieckiego badacza, Heinricha Gustava Magnusa. Wirująca w locie piłka ściąga powie-trze w kierunku swego ruchu obrotowego. Przepływające z jednej strony piłki powietrze przyspiesza, a z drugiej zwalnia. Ponieważ powietrze poruszające się szybciej wywiera mniejsze ciśnienie, po przeciwnej stronie piłki ciśnienie jest odpowiednio większe. Różnica ciśnień wytwarza siłę, która powoduje lot piłki po krzywej. To zjawisko wykorzystuje się w różnych sportach. Wielu dobrych tenisistów potrafi silnym uderzeniem podkręcić piłkę. Wydaje się, że spadnie ona poza polem, a w rzeczywistości trafia w kort. Gracz w golfa nadaje pędzącej piłce wsteczny ruch wirowy, dzięki czemu leci ona z gwizdem, osiągając prędkość 160 km/h i wykonując 50 obrotów na sekundę. Początkowo ruch wirowy przeciwdziała sile grawitacji i piłka porusza się po prostej, nie po krzywej. Jeśli zastosujemy kij golfowy z metalową główką o wysokim numerze, wywołujący szybsze ruchy wirowe, piłka w locie może nawet piąć się do góry. Źle wykonane uderzenie - tzn. pod kątem prostym, co każdy początkujący gracz szybko odkrywa - powoduje, że ta sama siła wynosi piłkę w bok, w pole.